تبلیغات
هدایت و آرامش - بداء در اصل ظهور حضرت مهدی (عج)(2)

هدایت و آرامش

کسی را که خدا هدایت کند هرگز گمراه نخواهد شد.

 

بداء در اصل ظهور حضرت مهدی (عج)(2)

 

نوشته شده توسط:قدرت اله تقی بیگلو

بداء در اصل ظهور حضرت مهدی (عج)(2)

امام زمان

در شماره گذشته با عنوان «معنا شناسی بداء» ضمن اشاره به این مطلب که اعتقاد به بداء از باورهای شیعه بوده و این باور با بهره مندی از رهنمودهای اهل بیت علیهم السلام بدست آمده است، بیان شد که موضوع بداء در بحث‌های گوناگونی مورد توجه قرار می‌گیرد؛ از جمله در بحث ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و موضوعات ظهور، فراوان است؛ ولی بحث بداء در عرصه مهدویت در سه بخش مطرح می‌شود: اصل، زمان و نشانه‌های ظهور.

همچنین جهت آشنایی بیشتر با مفهوم بداء ضمن تعریف لغوی و اصطلاحی بداء به آیاتی از قرآن کریم در این زمینه اشاره کردیم و نظر صاحب تفسیر شریف المیزان علامه بزرگوار طباطبایی (ره) را نیز در این خصوص بیان داشتیم.

در ادامه ضمن بیان دیدگاه معصومین علیهم السلام در این خصوص، موضوع بداء در اصل ظهور حضرت مهدی (عج) را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

 

بداء از دیدگاه پیشوایان معصوم علیهم السلام

بداء در روایات شیعه با اهمیت فراوان تلقّی شده است؛ بدان‌گونه كه برخی بزرگان به صورت مستقل با این عنوان به نگارش آثاری اقدام كرده (نجاشی، 1407: صص88 و219 و257 و326 و334 و350؛ طوسی، 1411: صص25 و102) یا با سامان دادن بابی مفصل در كتاب روایی خود، روایات معصومان علیهم السلام در این زمینه را گردآورده‌اند؛ از جمله مرحوم كلینی در كتاب كافی، شانزده روایت در این زمینه نقل كرده است كه توجه به مضمون همة این روایات، تصور كلی باور به بداء را، آسان می‌كند (كلینی، 1365: ج1، ص146). برخی از این روایات از این قرارند:

امام باقر یا امام صادق علیها السلام فرمود: «مَا عُبِدَ اللَّهُ بِشَیْ‏ءٍ مِثْلِ الْبَدَاءِ؛ خداوند به چیزی مانند بدا پرستش نشده است» (همان: ح1).

امام صادق علیه السلام فرمود: «مَا عُظِّمَ اللَّهُ بِمِثْلِ الْبَدَاءِ؛ خداوند به چیزی مانند بداء بزرگ شمرده نشده است» (پیشین).

و در روایتی دیگر فرموده‏اند: لَوْ عَلِمَ النَّاسُ مَا فِی الْقَوْلِ بِالْبَدَاءِ مِنَ الْأَجْرِ مَا فَتَرُوا عَنِ الْكَلَامِ فِیهِ؛ اگر مردم پاداش اعتقاد به بداء را می‏دانستند، در سخن گفتن از آن، سستی نمی‏كردند. (همان: ص148)

شیخ صدوق در كتاب توحید در باب بداء پس از نقل روایات در این باره، نگاه برخی مخالفان و نیز نسبت دادن برخی بحث‌ها به شیعه را نادانی و جهالت دانسته است.

پس ممكن نیست خداوند دنیا را به پایان برد و ظهور مهدی موعود علیه السلام تحقق نیابد. البته كسی نیز به چنین دیدگاهی و نه در بداء در اصل ظهور اشاره نكرده است. بنابراین بداء با اصل تحقق ظهور آخرین حجت الهی هیچ ارتباطی ندارد

مرحوم مجلسی نیز با سامان دادن بابی با عنوان «البداء و النسخ» افزون بر چهل صفحه، ضمن اشاره به برخی آیات در این‌باره، به گردآوری روایات مربوط پرداخته است و ذیل برخی روایات، توضیح ارائه كرده است. سرانجام در پایان روایات، به تفصیل دربارة بداء و نسخ، بحث كرده است. (مجلسی، 1404: ج4، ص92-134)

البته پیشوایان معصوم علیهم السلام افزون بر تأكید بر معنای درست بداء، به برداشت نادرست نیز اشاره كرده، شیعیان را از آن‌ پرهیز داده‌اند. امام صادق علیه السلام فرمود: مَنْ زَعَمَ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یَبْدُو لَهُ فِی شَیْ‏ءٍ الیوم لَمْ یَعْلَمْهُ أَمْسِ فَابْرَءُوا مِنْهُ؛ هر كس گمان برد خداوند، چیزی را كه دیروز نمی‌دانسته، امروز از آن آگاهی یافته و تغییر نظر داده است، از او بیزاری بجویید.(شیخ صدوق،1395: ج1، ص70)

با درك صحیح مسأله بداء، انسان درمی‏یابد كه در جایگاه هر انتخاب و انجام هر كاری خداوند، ناظر او است و بر اساس همین انتخاب و عملكرد، مقدرات وی در هر لحظه از سوی خداوند رقم می‏خورد(1) برخلاف پندار یهود كه خداوند پس از خلقت، از تدبیر امور عالم دست كشیده است(2) بنابراین بداء در حقیقت، تغییر در علم الهی نیست؛ بلكه تغییر در مقدّرات غیر محتوم است. آیات قرآن افزون بر یادآوری این اصل كلی، سرنوشت انسان‌ها را به وسیلة خواست خود آن‌ها(3) تغییرپذیر دانسته است.

شیخ مفید در بخشی از كتاب تصحیح الاعتقاد پس از آن‌كه یگانه راه در بحث بداء را نقل دانسته، در این باره این‌گونه نوشته است:

ظهور

پس معنا بداء در گفته امامیه كه می‌گوید: «برای خدا در فلان چیز، بدا حاصل شد» یعنی «آشكار شد برای او» و این، به معنای آشكار شدن از او است. مقصود این نیست كه برای خداوند، رأی جدیدی پیش آمد و چیزی كه پنهان بود، بر او آشكار شد. و همه كارهای خداوند كه پس از نبودن، در آفرینش آشكار می‌شود، برای خداوند همواره معلوم بوده است؛ بنابراین جایی بدا گفته می‌شود كه آشكار شدن آن، هرگز به گمان نمی‌آمده و وقوع آن هم تصور نمی‌شده است؛ اما جایی كه آشكار شدن پیش‌بینی می‌شده یا این ‌كه حاصل شدن آن گمان می‌رفته است، لفظ بدا در آن به كار نمی‌رود.(مفید، 1413: ص65)

 

بداء و مهدویت

و اما بحث بداء به طور عمده در سه عرصه از مباحث مهدویت مطرح می‌شود:

که در این شماره به طرح «بداء در اصل ظهور» خواهیم پرداخت و در خصوص «بداء و نشانه های ظهور و نیز بداء و زمان ظهور» در مقالات بعدی اشاره خواهیم کرد.

1. در اصل ظهور

بدون تردید ظهور و قیام حضرت مهدی علیه السلام از وعده‌های خداوند است و هرگز در آن تخلف صورت نمی‌گیرد و روایات پرشماری بر حتمی بودن آن تأكید كرده است. در روایاتی چند قیام جهانی حضرت مهدی علیه السلام از بزرگ‌ترین پدیده‌هایی دانسته شده كه به طور قطع در پایان دوران و آستانة رستاخیز شكل می‌گیرد. رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّی یَقُومَ الْقَائِمُ الْحَقُّ مِنَّا وَ ذَلِكَ حِینَ یَأْذَنَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ وَ مَنْ تَبِعَهُ نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ هَلَكَ اللَّهَ اللَّهَ عِبَادَ اللَّهِ فَأْتُوهُ وَ لَوْ عَلَی الثَّلْجِ فَإِنَّهُ خَلِیفَةُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ خَلِیفَتِی؛ قیامت بر پا نمی‌شود، تا این‌كه قیام كننده‏ای به‌حق، از (خاندان) ما قیام كند و این، هنگامی است كه خداوند به او اجازه فرماید. هر كس از او پیروی كند، نجات می‌‏یابد و هر كس از او سرپیچد، هلاك خواهد شد… (صدوق، 1378: ج2، ص59؛ اربلی، 1381: ج2، ص459).

با درك صحیح مسأله بداء، انسان درمی‏یابد كه در جایگاه هر انتخاب و انجام هر كاری خداوند، ناظر او است و بر اساس همین انتخاب و عملكرد، مقدرات وی در هر لحظه از سوی خداوند رقم می‏خورد برخلاف پندار یهود كه خداوند پس از خلقت، از تدبیر امور عالم دست كشیده استبنابراین بداء در حقیقت، تغییر در علم الهی نیست؛ بلكه تغییر در مقدّرات غیر محتوم است

همچنین آن حضرت فرمود:

لاتَذهَبُ الدُّنیا حَتّی یَلِیَ اُمَّتِی رَجُلٌ مِنْ اَهلِ بَیْتِی یُقالُ لَهُ المَهْدِی؛ دنیا به انجام نمی‏رسد، مگر این‌كه امت مرا مردی رهبری كند كه از اهل‌بیت من است و به او مهدی گفته می‏شود.(طوسی، 1411: ص182؛ ترمذی، 1403: ج4، ص505؛ احمد حنبل، بی‌تا: ج1، ص377؛ ابن ابی شیبه، 1409: ج15، ح19484)

امیرمؤمنان علیه السلام نیز بر منبر مسجد كوفه فرمود:

لَو لَمْ یَبْقَ مِنَ الدُّنیا اِلاَّ یَوْمٌ واحِدٌ لَطَوَّلَ اللّهُ ذلك الیَومَ حَتى یَبْعَثَ ‏اللّهُ رَجُلاً مِنّی؛ اگر از دنیا بیش از یك روز باقی نماند، خداوند آن روز را چنان طولانی خواهد كرد، تا این كه مردی را از خاندانم را برانگیزد.(شیخ طوسی، همان: ص46؛ شیخ صدوق، 1395: ج1، ص317؛ ابن شهر آشوب، 1379: ج2، ص227؛ ابی داود، 1410: ج4؛ كتاب المهدی، ح4282)

پس ممكن نیست خداوند دنیا را به پایان برد و ظهور مهدی موعود علیه السلام تحقق نیابد. البته كسی نیز به چنین دیدگاهی و نه در بداء در اصل ظهور اشاره نكرده است.

بنابراین بداء با اصل تحقق ظهور آخرین حجت الهی هیچ ارتباطی ندارد.

 

پی نوشت ها :

1- (... كُلَّ یَوْمٍ هُوَ فی‏ شَأْنٍ) (الرحمن، 29).

2- (وَ قالَتِ الْیَهُودُ یَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ أَیْدیهِمْ وَ لُعِنُوا بِما قالُوا بَلْ یَداهُ مَبْسُوطَتانِ یُنْفِقُ كَیْفَ یَشاءُ... ) (مائده، 64).

3- (انَّ اللَّهَ لا یُغَیّرُ ما بِقَومٍ حَتّی‏ یُغَیّروا ما بِانفُسِهِم) (رعد، 11).




buy cialis online best price
چهارشنبه 11 مهر 1397 02:04 ق.ظ

Valuable info. Thanks.
cialis authentique suisse cialis wir preise cialis pas cher paris cialis generique 5 mg cialis pills boards cialis pills boards 40 mg cialis what if i take we use it cialis online store tadalafil tablets cialis generika in deutschland kaufen
Buy cialis
دوشنبه 9 مهر 1397 01:31 ق.ظ

You actually suggested this very well.
dosagem ideal cialis 200 cialis coupon cialis 100 mg 30 tablet does cialis cause gout prix cialis once a da buy brand cialis cheap cialis tadalafil online estudios de cialis genricos generic cialis pill online cialis tadalafil
canadianpharmacyusa24h is it legal
یکشنبه 1 مهر 1397 04:54 ق.ظ

Awesome write ups, Regards!
trusted pharmacy canada scam online drug store drugs for sale online canadian pharmacies without an rx canadian rxlist canada online pharmacies for men drugs for sale on internet online pharmacies in usa most reliable canadian pharmacies pharmacy canada best
buycialisky.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 01:39 ق.ظ

This is nicely put! .
cialis et insomni cialis para que sirve cialis professional from usa cialis manufacturer coupon cialis manufacturer coupon cialis australian price wow look it cialis mexico tesco price cialis comprar cialis 10 espa241a price cialis per pill
eddrugsgeneric.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 10:10 ق.ظ

Position very well utilized.!
rezeptfrei cialis apotheke cialis tadalafil brand cialis nl cialis prices when can i take another cialis wow cialis 20 cialis official site american pharmacy cialis il cialis quanto costa generic cialis levitra
http://cialisvonline.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 06:33 ب.ظ

Thank you, Ample facts!

weblink price cialis cialis e hiv prix de cialis wow cialis 20 generic cialis in vietnam enter site natural cialis cialis preise schweiz cialis 5mg cialis generico postepay enter site very cheap cialis
buy viagra without presc
سه شنبه 23 مرداد 1397 06:59 ق.ظ

Tips very well regarded!.
buy tadalafil online online viagra buy online viagra uk buy viagra online at buy genuine viagra buy pharmacy online can you buy viagra without a prescription how to buy viagra online cheapest place to buy viagra sildenafil viagra
Cialis online
دوشنبه 7 خرداد 1397 10:37 ق.ظ

Seriously a lot of excellent material!
price cialis best cialis usa cost we like it cialis soft gel link for you cialis price pastillas cialis y alcoho cialis for daily use price cialis wal mart pharmacy generic cialis levitra cialis pas cher paris enter site 20 mg cialis cost
Viagra cost
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 04:09 ق.ظ

Whoa many of valuable information.
buy viagra online next day delivery can i buy viagra buy cheap viagra canada rx pharmacy viagra get a prescription for viagra online levitra order viagra without rx online where can i buy real viagra online cheapest place to buy viagra online price for viagra
Cialis canada
شنبه 4 فروردین 1397 03:06 ب.ظ

Kudos! Quite a lot of material!

cialis venta a domicilio cialis daily new zealand we recommend cheapest cialis online cialis cialis with 2 days delivery link for you cialis price cialis taglich cialis uk next day the best site cialis tablets generic cialis review uk
iron kill hack
چهارشنبه 27 دی 1396 10:06 ب.ظ
حتی نمی فهمم چطور در اینجا متوقف شدم، اما فکر کردم
این ارسال یک بار عالی بود. من نمی فهمم که شما چطور هستید اما مطمئنا می خواهید
به یک وبلاگ نویس مشهور برای کسانی که در حال حاضر نیستند.

به سلامتی!
Damon
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 03:36 ب.ظ
You really make it seem so easy with your presentation but
I find this topic to be actually something which I think I
would never understand. It seems too complicated and extremely
broad for me. I am looking forward for your next post,
I'll try to get the hang of it!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر